E-ticaret veya kurumsal sitesi olan; içerik ürettiği hâlde aramada görünmeyen ya da nedenini anlamadan trafik kaybeden işletmeler.
SEO denince akla önce içerik gelir: blog yaz, anahtar kelime koy, bekle. Oysa çoğu sitede sorun içerikte değil, içeriğin görülememesinde. Yazı vardır, sayfa vardır, ama arama motoru ya sayfaya hiç ulaşamamıştır ya ulaşmış ama dizine almamıştır ya da almış ama başka bir sayfanın kopyası saymıştır.
Bu yazı teknik tarafı anlatıyor. Sırasıyla: sayfanın bulunması, taranması, dizine girmesi, kopya sayılmaması, hızlı açılması ve doğru anlaşılması. Her bölümün sonunda kendi sitenizde kontrol edebileceğiniz somut adımlar var.
Sıralama garantisi veren hiçbir teknik ayar yoktur. Ama bu yazıdaki maddelerin eksik olması, iyi içeriğin bile görünmesini engeller. Önce engelleri kaldırmak, sonra içerik üretmek doğru sıradır.
Önce ayrımı öğrenin: taranma, dizine girme, sıralama
Bu üçü ayrı aşamadır ve karıştırılması yanlış teşhise yol açar. Taranma, arama motorunun sayfayı indirmesidir. Dizine girme, indirdiği sayfayı saklamaya değer bulmasıdır. Sıralama ise sakladıkları arasından bir sorguya karşılık gösterilmesidir. Bir sayfa taranıp dizine girmeyebilir; dizine girip hiç sıralanmayabilir.
| Belirti | Muhtemel aşama | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|
| Sayfa arama sonuçlarında hiç yok | Taranmamış veya dizine girmemiş | robots.txt engeli, noindex etiketi, sayfaya giden iç bağlantı var mı |
| Dizinde var ama açıklaması boş / garip | Taranmış ama içeriği okunamamış | İçerik JavaScript ile mi geliyor, sunucu yanıtı gerçekten HTML mi |
| Yanlış sayfa sıralanıyor | Kopya içerik / canonical sorunu | İki sayfa aynı içeriği mi veriyor, canonical hangisini gösteriyor |
| Sıralama var ama tıklama yok | Sıralama aşaması | Başlık ve açıklama metni, arama amacına uygunluk |
| Yeni sayfalar geç görünüyor | Tarama bütçesi | Gereksiz URL üretimi (filtreler), site haritası güncelliği |
Taranabilirlik: sayfaya ulaşılabiliyor mu?
Arama motoru sayfanızı ancak ona giden bir yol varsa bulur. Yol, iç bağlantı ve site haritasıdır. Hiçbir sayfadan bağlantı verilmeyen ve site haritasında da olmayan bir sayfa, teknik olarak sitenizde olsa bile arama motoru için yoktur.
İç bağlantı, teknik SEO'nun en ucuz ve en ihmal edilen aracıdır. Yeni yayımladığınız bir sayfaya hiçbir yerden bağlantı vermezseniz, o sayfa yalnızca site haritası üzerinden bulunur ve düşük öncelikli sayılır. İlgili eski sayfalardan yenisine üç dört bağlantı vermek, hem bulunmasını hızlandırır hem de sayfanın ne hakkında olduğunu bağlantı metniyle anlatır.
E-ticaretin klasik tuzağı: filtre ve varyant sayfaları
Filtreli listeleme sayfaları, birkaç seçenekten milyonlarca URL üretebilir. Bunların hepsi taranırsa tarama bütçesi tükenir ve asıl ürün sayfalarınız geç taranır. Varyantlar ise neredeyse aynı içeriği verdiği için kopya sayılır ve hiçbiri güçlenemez.
/urunler?renk=beyaz&beden=m&marka=x&sirala=fiyat&sayfa=3
5 renk × 6 beden × 20 marka × 4 sıralama × 10 sayfa
= 24.000 farklı URL — hepsi neredeyse aynı ürünleri listeliyor.
Sonuç: tarayıcı zamanını burada harcar,
yeni eklediğiniz ürün sayfası günlerce taranmaz.- 01
Hangi filtrelerin sayfa olacağına karar verin
İnsanların gerçekten arattığı kırılımlar sayfa olmalı ("beyaz buzdolabı" gibi). Geri kalan filtreler yalnızca ekranda çalışsın, ayrı bir adres üretmesin.
- 02
Sıralama ve görünüm parametrelerini kapatın
Fiyata göre sıralama ya da liste/ızgara görünümü yeni bir içerik değildir. Bu parametreleri taramaya kapatın veya ana sayfaya canonical verin.
- 03
Varyantlarda tek bir ana sayfa seçin
Aynı ürünün renk veya beden varyantları ayrı adreslerdeyse, birini ana sayfa seçip diğerlerinden ona canonical verin. Ya da tümünü tek sayfada seçenek olarak sunun.
- 04
Sayfalamada canonical'ı kendine verin
2. sayfanın canonical'ını 1. sayfaya vermek sık yapılan hatadır; 2. sayfadaki ürünler böylece hiç görülmez. Her sayfalama adımı kendi kendisinin canonical'ı olmalıdır.
- 05
Stoğu biten ürünü silmeyin
Sayfayı silmek, biriktirdiği tüm değeri çöpe atar. Ürün geri gelecekse sayfayı açık tutup durumunu belirtin; gelmeyecekse en yakın alternatife kalıcı yönlendirme (301) yapın.
Core Web Vitals: hızın ölçülebilir tanımı
"Site hızlı olsun" ölçülemez bir hedeftir. Core Web Vitals üç somut ölçü tanımlar: en büyük içeriğin ne zaman göründüğü (LCP), etkileşime ne kadar geç cevap verildiği (INP) ve düzenin ne kadar kaydığı (CLS). Üçünün de resmî eşik değerleri vardır.
| Ölçü | Ne ölçer | İyi eşik | En sık sebebi |
|---|---|---|---|
| LCP | Ekrandaki en büyük içeriğin görünme süresi | 2,5 saniye ve altı | Optimize edilmemiş büyük görsel, yavaş sunucu yanıtı |
| INP | Kullanıcı etkileşimine verilen yanıt gecikmesi | 200 milisaniye ve altı | Ana iş parçacığını kilitleyen ağır JavaScript |
| CLS | Sayfa yüklenirken düzenin kayma miktarı | 0,1 ve altı | Ölçüsü belirtilmemiş görsel, sonradan yüklenen reklam veya yazı tipi |
Ölçüm yaparken saha verisi ile laboratuvar verisini karıştırmayın. Kendi bilgisayarınızda yaptığınız test hızlı bağlantı ve güçlü işlemci varsayar; gerçek kullanıcıların çoğu mobil cihazda ve daha yavaş bağlantıdadır. Karar verirken gerçek kullanıcı verisine bakın, laboratuvar testini yalnızca sebep ararken kullanın.
Yapısal veri: sayfanın ne olduğunu açıkça söylemek
Yapısal veri, sayfanın içeriğini makinenin anlayacağı biçimde tekrar etmenizdir: bu bir ürün, fiyatı şu, stokta var, değerlendirme puanı bu. Doğru kurulduğunda arama sonucunda ek bilgiler görünebilir; yanlış kurulduğunda tamamen yok sayılır.
- Ürün sayfalarında Product ve Offer: ad, marka, fiyat, para birimi, stok durumu.
- Kategori ve liste sayfalarında ItemList — hangi ürünlerin listelendiğini bildirir.
- Her sayfada BreadcrumbList — arama sonucunda yol satırını besler.
- Sıkça sorulan sorular bölümü varsa FAQPage; yalnızca sayfada gerçekten görünen sorular için.
- Kurumsal sayfada Organization: logo, iletişim, adres ve sosyal hesaplar (sameAs).
- Blog ve rehber yazılarında Article: başlık, yayın ve güncelleme tarihi, yazar.
Yapısal verinin ikinci ve giderek büyüyen faydası, yapay zekâ tabanlı cevap motorlarıdır. Bu sistemler sayfayı okurken yapılandırılmış alanlara belirgin biçimde daha çok güvenir. Ürün, kurum ve makale şemalarını doğru kurmak, klasik arama dışındaki görünürlüğünüzü de etkiler.
Başlık, açıklama ve sayfa yapısı
Başlık etiketi (title) ve açıklama (meta description) sıralamayı doğrudan belirlemez ama tıklanma oranını belirler. H1–H2 hiyerarşisi ise sayfanın konusunu ve bölümlerini anlatır; rastgele kullanılan başlık etiketleri sayfanın yapısını okunamaz hâle getirir.
Son madde, kurumsal sitelerde en sık rastlanan gizli sorundur. Aynı konuyu anlatan iki sayfa birbirinin rakibi olur; arama motoru hangisini göstereceğine karar veremez ve ikisini de geride tutar. Çözüm, güçlü olanı ana sayfa yapıp diğerini ona yönlendirmek ve içeriğini birleştirmektir.
Mobil ve JavaScript: içerik gerçekten görülüyor mu?
Arama motorları siteyi öncelikle mobil sürümüyle değerlendirir. Mobilde gizlenen bir içerik, masaüstünde var olsa bile değerlendirmeye girmeyebilir. İçerik yalnızca JavaScript çalıştıktan sonra oluşuyorsa, ek bir gecikme ve ek bir risk katmanı eklenmiş olur.
Sitenizin sunucudan gelen ham hâlini görmek için sayfanın kaynağını açıp aradığınız metni arayın. Metin kaynakta yoksa, yalnızca tarayıcıda JavaScript çalıştıktan sonra oluşuyor demektir. Bu tamamen çalışmaz anlamına gelmez; modern arama motorları JavaScript'i işleyebilir. Ancak işleme ikinci bir aşamadır, gecikebilir ve bir hata olduğunda içerik hiç görülmez.
Ölçüm: neye bakılır, neye bakılmaz?
Teknik SEO'da ilerleme sıralamayla değil, arama motorunun sitenizi nasıl gördüğüyle ölçülür. Kaç sayfanın dizine girdiği, hangi sorgularda görünüldüğü ve hangi sayfaların hata verdiği; sıralamadan çok daha erken ve çok daha güvenilir sinyaller verir.
| Bakılacak | Neyi gösterir | Kötüyse ilk yapılacak |
|---|---|---|
| Dizine giren sayfa sayısı | Yayımladığınız içeriğin ne kadarının kabul edildiğini | Hariç tutulma sebeplerini okuyun; çoğu zaman kopya veya noindex çıkar |
| Tarama hataları | Sunucu ve yönlendirme sorunlarını | Önce 5xx hatalarını kapatın; bunlar taramayı doğrudan yavaşlatır |
| Görünülen sorgular | Sitenizin hangi konularda karşılık bulduğunu | Beklemediğiniz sorgular varsa içeriğinizi o yöne netleştirin |
| Tıklama oranı | Başlık ve açıklamanın işini yapıp yapmadığını | Sıralama iyi ama tıklama düşükse başlık metnini yeniden yazın |
| Saha hız verisi | Gerçek kullanıcıların yaşadığı deneyimi | Laboratuvar testine değil, gerçek kullanıcı verisine göre öncelik verin |
Bakılmaması gereken şey, tek bir anahtar kelimenin günlük sırasıdır. Sıralama kişiye, konuma ve cihaza göre değişir; günlük dalgalanmayı takip etmek zaman kaybıdır ve yanlış kararlara yol açar. Aylık eğilim ve toplam görünürlük, tek bir kelimenin sırasından çok daha fazlasını anlatır.
Taşınma, yönlendirme ve 404 yönetimi
Adres değişiklikleri, birikmiş değerin en hızlı kaybedildiği andır. Kalıcı yönlendirme (301) eski adresin değerini yenisine taşır; yönlendirilmeyen adres 404 verir ve o sayfaya giden tüm bağlantılar boşa gider.
- 01
Taşımadan önce eski adres listesini çıkarın
Yayındaki tüm URL'leri bir listeye alın. Liste olmadan yapılan taşımalarda hangi adreslerin kaybolduğu ancak trafik düştüğünde anlaşılır.
- 02
Her eski adrese bir yeni karşılık yazın
Eşleştirme birebir olmalı. Tüm eski adresleri ana sayfaya yönlendirmek, yönlendirme yapmamakla neredeyse aynı sonucu verir.
- 03
301 kullanın, 302 değil
302 geçici demektir ve değeri taşımaz. Kalıcı bir adres değişikliğinde 301 kullanılmalıdır.
- 04
Zincir yönlendirmeden kaçının
A→B→C şeklindeki zincirler hem yavaşlatır hem değer kaybettirir. Her eski adres doğrudan son adrese gitmelidir.
- 05
404 sayfasını işe yarar hâle getirin
Kaçınılmaz olarak 404 alan ziyaretçiler olacak. Bu sayfada arama kutusu, ana bölümlere bağlantı ve iletişim yolu bulunmalı; ziyaretçi çıkmaz sokakta bırakılmamalı.
Öncelik sırası: hangisinden başlamalı?
Kontrol listesi uzun görünüyor ama hepsi aynı anda yapılmaz. Sıra şudur: önce görünmeyi engelleyenler, sonra değeri bölenler, sonra hız, en son iyileştirmeler. Bu sıra bozulduğunda emek harcanır ama sonuç görünmez.
- Engelleri kaldırın: yanlış robots.txt kuralı, istemeden bırakılmış noindex, sunucu hataları.
- Bulunmayı sağlayın: iç bağlantı, güncel site haritası, üç tıkla ulaşılabilir yapı.
- Değer bölünmesini durdurun: canonical düzeni, filtre ve varyant kontrolü, aynı konuyu hedefleyen sayfaların birleştirilmesi.
- Kaybı önleyin: yönlendirme haritası, kırık bağlantı temizliği, 404 yönetimi.
- Hızı düzeltin: görseller, düzen kaymaları, üçüncü taraf betikleri.
- Anlaşılırlığı artırın: yapısal veri, başlık hiyerarşisi, açıklama metinleri.
Bu altı adımı bitirdikten sonra içerik üretimi anlam kazanır. Sırayı ters çevirip önce içerik üretmek, taranamayan bir sitede yayımlanan yazıların birikmesinden başka bir sonuç vermez. Teknik taraf bir kez düzeltildiğinde ise yayımladığınız her yeni sayfa aynı düzenden faydalanır.
Sık sorulan sorular
Sitem neden Google'da görünmüyor?
Önce hangi aşamada takıldığını ayırın. Sayfa hiç taranmadıysa robots.txt engeline, iç bağlantı eksikliğine ve sunucu hatalarına bakın. Taranmış ama dizine girmemişse noindex etiketini, kopya içerik durumunu ve içeriğin sunucudan gerçekten HTML olarak gelip gelmediğini kontrol edin.
robots.txt ile bir sayfayı gizlersem dizinden çıkar mı?
Hayır, tam tersi risk vardır. robots.txt taramayı engeller; sayfa indirilemediği için üzerindeki noindex de okunamaz ve sayfa dizinde kalabilir. Dizinden çıkarmak istiyorsanız taramaya izin verip sayfaya noindex koyun.
Filtre sayfalarını tamamen kapatmalı mıyım?
Hepsini değil. İnsanların gerçekten arattığı kırılımlar (örneğin bir renk veya kategori birleşimi) ayrı sayfa olarak değerlidir. Sıralama, görünüm ve çoklu seçim gibi kombinasyon üreten parametreler ise taramaya kapatılmalı ya da ana listeye canonical vermelidir.
Core Web Vitals sıralamayı ne kadar etkiliyor?
Tek başına belirleyici bir etken değildir; içerik uygunluğu her zaman önce gelir. Ancak benzer güçteki sayfalar arasında ayrım yaratır ve daha önemlisi dönüşüm oranını doğrudan etkiler. Yavaş sayfa, sıralamayı kaybetmeseniz bile ziyaretçiyi kaybettirir.
Stoğu biten ürün sayfasını silmeli miyim?
Hayır. Ürün geri gelecekse sayfayı açık tutup stok durumunu belirtin ve alternatif ürünlere bağlantı verin. Ürün kalıcı olarak kalktıysa en yakın alternatife 301 yönlendirmesi yapın. Sayfayı silip 404 bırakmak, o sayfanın biriktirdiği tüm değeri çöpe atar.
Yapısal veri eklemek sıralamamı yükseltir mi?
Doğrudan bir sıralama etkeni değildir. Yaptığı şey, sayfanızın ne hakkında olduğunu net biçimde bildirmek ve uygun durumlarda arama sonucunda ek bilgilerin görünmesini sağlamaktır. Bu da tıklanma oranını etkiler. Ayrıca yapay zekâ tabanlı cevap motorları yapılandırılmış alanlara belirgin biçimde daha çok güvenir.